|
Maliye Bakanlığından:
YATIRIMLARIN VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ
GENEL TEBLİĞİ
(SERİ NO:
4)
5084 sayılı Yatırımların ve
İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanunda¹ 5615 sayılı Kanunla² yapılan değişiklik sonucu gelir vergisi
stopajı teşvikinin uygulanmasına yönelik açıklamalar bu Tebliğin konusunu
oluşturmaktadır.
1. Gelir Vergisi Stopajı Teşvikinin Uygulanacağı İller
Gelir vergisi stopajı teşviki
açısından kapsama, 5084 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin (a) bendinde hüküm
altına alınan ve 2 seri No.lu Yatırımların ve İstihdamın Teşviki Genel
Tebliğinin³ "1. Gelir Vergisi Stopajı Teşvikinin Uygulanacağı
İller" başlıklı bölümünde belirtilen iller girmektedir.
Öte yandan, 5615 sayılı Kanunun
24 üncü maddesinin (D) fıkrasıyla 5084 sayılı Kanuna eklenen geçici 2 nci
madde ile Çanakkale ilinin Bozcaada ve Gökçeada ilçeleri de teşvik
kapsamına alınmış bulunmaktadır.
2. Uygulamadan Yararlanacak Mükellefler
5615 sayılı Kanunla değişik
5084 sayılı Kanunda yer alan gelir vergisi stopajı teşvikinden, Tebliğin
(1) numaralı bölümünde belirtilen il ve ilçelerde; 1/4/2005
tarihinden itibaren yeni işe başlayanlar ile 1/4/2005 tarihinden önce işe
başlamış olan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, bu il ve ilçelerdeki
işyerlerinde en az on işçi çalıştırmaları koşuluyla istihdam ettikleri tüm
işçiler için yararlanabileceklerdir.
Dolayısıyla kapsama giren il ve
ilçelerdeki tüm gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri bu Tebliğin (3)
numaralı bölümünde belirtilen sürelerle sınırlı olmak üzere asgari on işçi
istihdam etmeleri şartıyla gelir vergisi stopajı teşvikinden
yararlanabileceklerdir.
Kanun kapsamındaki il ve
ilçelerde mükelleflerin birden fazla işyeri bulunması durumunda asgari on
işçi çalıştırma şartı işyerlerinin her biri için ayrı ayrı aranacaktır.
Başka bir ifadeyle,
çalıştırılan işçi sayısının on işçiye ulaşıp ulaşmadığı, bu işyerlerindeki
toplam işçi sayısına göre değil her bir işyeri itibariyle Sosyal Güvenlik
Kurumuna (Devredilen Sosyal Sigortalar Kurumu) verilen aylık prim ve hizmet
belgesinde gösterilen işçi sayısı dikkate alınarak değerlendirilecektir.
2.1. 1/4/2005 Tarihinden İtibaren Yeni İşe
Başlayanların Teşvikten Yararlanması
1/4/2005
tarihinden itibaren yeni işe başlayan mükellefler, en az on işçi
çalıştırmaları koşuluyla Kanun kapsamına giren yerlerdeki işletmelerinde
çalıştırdıkları tüm işçiler için bu teşvikten yararlanabileceklerdir.
Örnek 1:
(A) A.Ş. gıda ürünleri imalatı
faaliyetinde bulunmak üzere 10/5/2007 tarihinde
Gümüşhane il merkezinde açtığı işyerinde 5 işçi, Tokat il merkezindeki
işyerinde ise 12 işçi çalıştırmaktadır. Kurumlar vergisi mükellefi olan (A)
A.Ş., Gümüşhane il merkezindeki işyerinde asgari
10 işçi çalıştırılma şartına uyulmadığından, bu işyerinde çalıştırılan
işçiler için teşvikten yararlanamayacak; Tokat il merkezindeki işyerinde
ise 12 işçi çalıştırıldığından işçilerin tamamı için gelir vergisi stopajı
teşvikinden yararlanabilecektir.
Örnek 2:
(B) Ltd. Şti. orman ürünleri
ticareti faaliyetinde bulunmak üzere 14/4/2007
tarihinde Kastamonu il merkezinde açtığı işyerinde 14 işçi; 20/4/2007
tarihinde Kastamonu’nun İnebolu ilçesinde açtığı işyerinde ise 6 işçi
çalıştırmaktadır. Kurumlar vergisi mükellefi olan (B) Ltd. Şti., İnebolu ilçesindeki işyerinde asgari 10 işçi
çalıştırılma şartına uyulmadığından bu iş yerinde çalıştırılan işçiler için
teşvikten yararlanamayacak; Kastamonu merkezdeki işyerinde ise 14 işçi
çalıştırıldığından işçilerin tamamı için gelir vergisi stopajı teşvikinden
yararlanabilecektir.
2.2. 1/4/2005 Tarihinden Önce İşe Başlamış
Olanların Teşvikten Yararlanması
Kanun kapsamına giren il ve
ilçelerde 1/4/2005 tarihinden önce işe
başlayanlar, en az on işçi çalıştırmaları koşuluyla iş yerlerinde fiilen
istihdam ettikleri tüm işçiler için teşvikten yararlanabileceklerdir.
Örnek 1:
21/10/1996 tarihinde işe
başlamış olan kurumlar vergisi mükellefi (C) Ltd. Şti.nin Kanun kapsamında
bulunan Diyarbakır il merkezindeki işyeri için ilgili idareye Mayıs/2007 dönemine ilişkin olarak
verilen aylık prim ve hizmet belgesindeki işçi sayısı 15 kişidir. Bu
durumda Şirket bu işyerinde fiilen çalıştırdığı işçilerin tamamı için
Mayıs/2007 döneminden itibaren teşvikten yararlanacaktır.
Örnek 2:
(D) Adi Ortaklığı, fındık
işleme faaliyetinde bulunmak üzere 1/4/2005
tarihinden önce Ordu il merkezinde faaliyete başlamış olup, işyerinde 6
işçi çalıştırmaktadır. Daha sonra adi ortaklık, 1/5/2007
tarihinde 5 işçi daha alarak aynı işyerinde çalıştırdığı işçi sayısını 11’e
çıkarmış ve bu durumu Mayıs/2007 dönemine ilişkin olarak ilgili idareye
vermiş olduğu aylık prim ve hizmet belgesinde tevsik etmiştir. Adi
ortaklık, asgari 10 işçi çalıştırma şartını yerine getirdiği dönemden
itibaren 11 işçi için teşvikten yararlanabilecektir.
3. Uygulamanın Başlama ve Sona Erme Tarihleri
5084 sayılı Kanunda yer alan
gelir vergisi stopajı teşvikinde, 5615 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler
1/5/2007 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir.
Yeni düzenlemeye göre, vergi
teşviki uygulaması ilk olarak 2007 yılının Mayıs ayı ücretleri üzerinden
hesaplanan gelir vergisi için geçerli olacak ve 31/12/2008
tarihine kadar uygulanacaktır.
Ancak 5568 sayılı Kanunun 5
inci maddesi ile değişik 5084 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin (h) bendine
göre, bu Kanun kapsamına giren illerdeki yeni yatırımlar nedeniyle
uygulanacak vergi teşviki 5084 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde yer alan
süreye bakılmaksızın,
- 31/12/2007
tarihine kadar tamamlanan yatırımlar için beş yıl,
- 31/12/2008
tarihine kadar tamamlanan yatırımlar için dört yıl,
- 31/12/2009
tarihine kadar tamamlanan yatırımlar için üç yıl
süreyle
uygulanacaktır.
Örneğin, 31/12/2008
tarihine kadar tamamlanan bir yatırım için 4 yıl süreyle teşvik uygulanacak
olup, bu yatırım nedeniyle teşvikten yararlanılacak son tarih 2012 yılının
Aralık ayı olacaktır.
Öte yandan, teşvik uygulaması
Çanakkale ilinin Bozcaada ve Gökçeada ilçeleri için 5615 sayılı Kanunun 24
üncü maddesinin (D) fıkrası ile 5084 sayılı Kanuna eklenen geçici 2 nci
madde gereği 5615 sayılı Kanunun yayımı tarihinden itibaren, maddede yer
alan şartları taşımaları kaydıyla, 5 yıl süreyle geçerli olacaktır.
Örnek 1:
Bay (F), 1/5/2007
tarihinde Çanakkale ilinin Bozcaada ilçesinde açtığı işyerinde, 12 işçi çalıştırmak suretiyle otel
işletmeciliği faaliyetinde bulunmaktadır. Gelir vergisi mükellefi olan Bay (F) çalıştırdığı işçiler
nedeniyle Mayıs/2007 döneminden itibaren teşvikten yararlanmaya
başlayacaktır.
Örnek 2:
(G) A.Ş.’nin, 20/2/1992 tarihinde Çanakkale ilinin Gökçeada ilçesinde
faaliyete geçen işyerinde istihdam ettiği işçi sayısı Mayıs/2007 dönemi
itibariyle onikidir. Bu durumda şirket, Kanunun aradığı şartları taşımak
kaydıyla Mayıs/2007 döneminden itibaren çalıştırdığı işçiler nedeniyle
teşvikten yararlanmaya başlayacaktır.
4. Sağlanan Teşvik Tutarının Belirlenmesi
Teşvik uygulamasıyla, teşvik
kapsamında değerlendirilecek işçiler dolayısıyla hesaplanacak gelir
vergisinin tamamının veya bir kısmının, verilecek muhtasar beyanname
üzerinden tahakkuk eden gelir vergisinden terkin edilmesi suretiyle istihdam
üzerindeki yükün (istihdamın işverene maliyetinin) azaltılması
amaçlanmıştır.
Terkin edilecek tutar, organize
sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu işyerleri için hesaplanan tutarın
tamamı, diğer yerlerdeki işyerleri için ise hesaplanan gelir vergisi
tutarının %80’i olacaktır.
Buna göre terkin edilecek
tutar, kapsama giren işçi sayısı ile asgari ücret üzerinden ödenmesi
gereken verginin çarpımı sonucu bulunacak tutarın organize sanayi ve
endüstri bölgelerindeki işyerlerinde tamamını, diğer yerlerdeki
işyerlerinde ise % 80'ini aşamayacaktır. Bu işlem çalıştırılan işçi bazında
değil uygulamadan yararlanabilen işçi sayısı dikkate alınarak toplu olarak
yapılacaktır.
Örnek 1:
Kapsama dahil
Çorum ilinin merkez ilçesindeki organize sanayi bölgesinde bulunan
işyerinde öteden beri faaliyet gösteren ve 28/2/2007 tarihinde 9 işçi
istihdam eden gelir vergisi mükellefi Bay (H), 1/5/2007 tarihinde istihdam
ettiği işçi sayısını 12’ye çıkarmıştır.
Mükellef (H), asgari 10 işçi
çalıştırma şartını sağlamış olduğundan mevcut işçilerinin tamamı için
teşvikten yararlanmaya hak kazanmıştır. 12 işçinin Mayıs/2007 dönemi
ücretleri üzerinden (ortalama bir işçinin brüt 1.000 YTL ücret aldığı
varsayımıyla) kesilmesi gereken gelir vergisi tutarı 1.530 YTL dir.
Bu durumda, teşvik kapsamında
olan 12 işçi dolayısıyla muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden
vergiden mahsup edilmek suretiyle terkin edilecek tutar, kapsamdaki
işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanan vergi tutarı ile kapsamdaki işçi
sayısının asgari ücret üzerinden hesaplanan vergi ile çarpılması sonucu
bulunan tutardan düşük olanı olacaktır. Asgari ücret üzerinden hesaplanan
vergi ile işçi sayısının çarpımı sonucu bulunan tutar (71,72x12 =) 860,64
YTL, hesaplanan vergiden (1.530 YTL) daha düşük olduğu için terkin edilecek
tutar 860,64 YTL olacaktır.
Örnek 2:
Kapsama dahil Sivas ilinde
ancak, organize sanayi ve endüstri bölgesi dışındaki işyerinde faaliyette
bulunan ve Mayıs/2007 dönemi itibariyle 16 işçi istihdam eden kurumlar
vergisi mükellefi (I) Ltd. Şti., işçilerin tamamı
için teşvikten yararlanacaktır. 16 işçinin Mayıs/2007 dönemi ücretleri
üzerinden (ortalama bir işçinin brüt 1.000 YTL ücret aldığı varsayımıyla) kesilmesi
gereken gelir vergisi tutarının %80’i (2040x0,80 =) 1.632 YTL dir.
Bu durumda, teşvik kapsamında
olan 16 işçi dolayısıyla muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden
vergiden mahsup edilmek suretiyle terkin edilecek tutar, kapsamdaki
işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanan vergi tutarının %80’i ile
kapsamdaki işçi sayısının asgari ücret üzerinden hesaplanan verginin %80’i
ile çarpılması sonucu bulunan tutardan düşük olanı esas alınacaktır. Asgari
ücret üzerinden hesaplanan verginin %80’i (71,72x0.80 =) 57,38 YTL ile işçi
sayısının çarpımı sonucu bulunan tutar (57,38x16 =) 918,02 YTL, hesaplanan
verginin %80’inden (1.632 YTL) daha düşük olduğu için terkin edilecek tutar
918,02 YTL olacaktır.
Teşvikten yararlanmaya
başlanmasından sonra işçi çıkarılması nedeniyle işçi sayısında azalma
olması halinde, terkin edilecek vergi tutarının tespitinde, kalan işçi
sayısı dikkate alınacaktır. İşçi sayısındaki azalma sonucu işyerindeki işçi
sayısının on işçinin altına düşmesi halinde, o işyerinde işçi sayısı yeniden
on işçiye ulaşmadıkça teşvik uygulanmayacaktır. İşçi sayısı on kişiyi
tekrar aşan mükellefler, teşvikten kalan süre için yararlanacaklardır.
Teşvik kapsamında baz alınacak işçi sayısının tespitinde, aylık prim ve
hizmet belgesinde kayıtlı işçi sayısı dikkate alınacaktır.
Kıst dönem çalışan işçiler
nedeniyle yararlanılacak teşvik tutarının belirlenmesinde ise ilgili ayda
çalışılan süreye isabet eden ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisi
terkine konu olacaktır. Ancak, bu suretle faydalanılacak tutar, asgari
ücret üzerinden kıst döneme ilişkin olarak ödenmesi gereken verginin
tutarını geçemeyecektir.
5. Diğer Hususlar
5.1.
Teşvikin Uygulanması
5084 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesinde düzenlenmiş olan gelir vergisi stopajı teşvikinin uygulanmasına
ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Maliye Bakanlığına yetki
verilmiştir. Bu yetki çerçevesinde teşvikin uygulanmasına ilişkin gerekli
açıklamalar 2 seri No.lu Yatırımların ve İstihdamın Teşviki Genel
Tebliğinin "5. Teşvikin Uygulanması" başlıklı bölümünde yapılmış
bulunmaktadır.
Ancak, mükelleflerin gelir
vergisi stopajı teşvikinden yararlanabilmek için verecekleri bildirim bu
Tebliğ ekinde yeniden düzenlenmiştir. Dolayısıyla, bu Tebliğde yapılan
açıklamalar çerçevesinde vergi teşvikinden yararlanacak mükellefler Tebliğ
ekindeki bildirimi kullanacaklardır. (Ek:1)
5.2. Önceki Tebliğlerde Yapılan Açıklamaların Geçerliliği
14, 2 ve 35
seri No.lu Yatırımların ve İstihdamın Teşviki Genel Tebliğlerinin bu
Tebliğe aykırı olmayan hükümleri yürürlüktedir.
Tebliğ olunur.
——————————
1 6/2/2004 tarihli ve 25365 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
2 4/4/2007 tarihli ve 26483 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
3 4/6/2005 tarihli ve 25835 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
4 17/4/2004 tarihli ve 25436 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
5 20/4/2006 tarihli ve 26145 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
|